شهر زیرزمینی کاریز کیش که به آن قنات کیش هم می‌گویند؛ یکی دیگر از دیدنی های کیش می باشد و قدمت تاریخی آن به ۲۵۰۰سال پیش برمی‌گردد. از سال ۱۳۷۸ بود که این مجموعه بازسازی شد و  فضای داخلی آن برای عبور و مرور بازدیدکنندگان طراحی گردید. این عملیات مرمت توسط آقای حاج حسینی سرمایه‌گذاری شده و مدیریت می‌شود که یک ایرانی مقیم آلمان است و بعد از چند سال به وطن برگشته است. تیم بازسازی و مرمت باور دارند که این کاریز پتانسیل جهانی شدن را دارد و برای رسیدن به این هدف در تلاش هستند تا کاریز کیش به‎ عنوان یکی از بناهای تاریخی جهان ثبت بشود. در واقع نام شهر برای این مجموعه درست نیست و این مکان یک قنات است که در عمق ۱۶متری زیرزمین ساخته شده است. کاریز کیش شبکه‌ای بزرگ از آب‌های زیرزمینی را هدایت، مدیریت و توزیع می‌کند. قنات‌های زیادی در شهرهای مختلف کشورمان ایران وجود دارد که هر کدام از آنها نمونه‌ای از هنر دست معماران ایرانی است. پیشینه زیادی که این قنات‌ها دارند نشان‌دهنده هوش و هنر سرشار ایرانیان است و جمله‌ی “هنر نزد ایرانیان است و بس” را تایید می‌کند.

کاریز کیش چیست؟

بر خلاف تصور عموم مردم، همه خوشگذرانی های کیش به تفریحات آبی و خرید و تماشای جُنگ های متنوع آن ختم نمی شود بلکه این جزیره دیدنی ها و جاذبه های دیگری نیز در خود دارد. بازدید از این جاذبه می تواند رنگ تازه ای به گشت و گذارتان در تور کیش بدهد و شما را با یکی از میراث ایران زمین نیز آشنا سازد. قنات یا کاریز یک کانال آب یا یک راه آب است که وظیفه‌ آن رساندن آب به سطح زمین است. این کانال تا اعماق زمین پایین می رود تا به سفره های آب زیرزمینی دسترسی پیدا کند و آن را تا سطح زمین راهنمایی می‌کند. از آبی که از این طریق به سطح زمین رسانده می‌شود هم برای کشاورزی و هم برای آشامیدن استفاده می‌شود. به اولین جایی که آب از قنات بیرون می‌آید، مظهر قنات گفته می‌شود. پایاب قنات هم جایی است که برای برداشتن آب با چیزی شبیه به کوزه به آن مراجعه می‌کردند. کاریز کیش طوری ساخته شده است که تمام این امکانات در آن وجود دارد و در گذشته مردم از این پایاب برای تأمین آب آشامیدنی استفاده می‌کنند. کاریز کیش حدود ۱۵ کیلومتر طول دارد و در عمق ۱۴ متری زیرِ زمین ایجاد شده است. این کاریز حدود ۱۰۰۰۰ متر مربع وسعت دارد و از نظر طول رشته قنات و یا عمق چاه ها قابل مقایسه با قنات هاى دیگر در سایر نقاط ایران نیست‌. این ساختار تماشایی، بدون ابزارآلات پیشرفته و با وسایلی مانند تیشه و كلنگ احداث شده است و هنوز آثار این ابزار بر سقف مشاهده می شود. از ویژگی های منحصر به فرد این ساختار زیرزمینی می توان به مرجانی بودن، جریان آب شیرین، هوای خنک در زیرِ زمین و سقف مرجانی مملو از فسیل های با قدمت بسیار بالا اشاره کرد. همه این ویژگی ها باعث می شوند از کاریز کیش در زمره مهم ترین جاذبه های ایران و حتی جهان نام برده شود.

اکنون که یک دید کلی از ماهیت قنات یا کاریز دارید بهتر متوجه عظمت کاریز کیش می‌شوید و می‌فهمید که وجودش چقدر برای آبرسانی به مردم مؤثر است.

چرا به کاریز کیش ، شهر زیرزمینی کاریز کیش گفته می‌شود؟

شهر کاریز این مکان با تغییر کاربری امکانات جدیدی را به مجموعه‌ی خود اضافه کرده و وسعتش را به ۱۰هکتار رسانده است. این موضوع باعث رشد و پیشرفت مجموعه شده است. طراحلی داخلی مجموعه پس از مرمت به شکلی است که آن را شبیه به یک شهر کوچک درآورده است. غرفه‌های صنایع دستی، موزه خلیج فارس، رستوران‌های سنتی و جدید همراه با موسیقی زنده، عکاسخانه، چایخانه از جمله امکاناتی است که به این مجموعه اضافه شده است و آن را به یکی از مهمترین مراکز گردشگری کیش تبدیل کرده است. تا مدت ها این کاریز جاذبه چندانی برای گردشگران نداشت تا اینکه آب شیرین، هوای خنک و معتدل آن و بافت فسیلی سنگ های مرجانی، توجه سرمایه گذاران را به خود جلب کرد و برای احیای آن دست به کار شدند. در این طرح سعی شده که این کاریز برای بازدیدکنندگان مناسب سازی شود و آنها بتوانند در مسیر جریان آب، حرکت کنند؛ شاید به همین دلیل است که این مجموعه به نام شهر زیرزمینی کاریز کیش خوانده می شود.  

ویژگی‌های منحصر به فرد کاریز کیش

ساختار مستحکم در عین قدیمی بودن

با وجود اینکه این کاریز ۲۵۰۰سال قدمت دارد و یکی از قدیمی‌ترین دیدنی های جزیره کیش محسوب می‌شود اما بنای آن سالم است و آسیب جدی در اثر گذر زمان ندیده است. دلیل این استحکام باورنکردنی هم استفاده از “گِل مارن” در ساختار کاریز است که خاصیت‌های زیادی دارد. گِل مارن یکی از انواع گل رس است که یک سوم از حجمش را آب تشکیل می‌دهد. زمانی که در معرض هوا قرار می‌گیرد محکم می‌شود و ترک می‌خورد. از آنجا که کاریز فضایی است که همیشه رطوبت دارد، هوشمندانه ترین گزینه برای ساخت آن استفاده از گِل مارن است. در زمان مرمت کاریز برای جلوگیری از نابودی این ماده و حفظ رطوبت آن، جلوی آن دیوارهایی با نمای سنتی ساخته شده است. از گِل مارن برای ساختن ظروف سفالی و آجر و حتی نوعی از سیمان استفاده می‌شود. این گل در مکمل‌های غذایی دام و طیور هم مصرف می‌شود و خاصیت درمانی هم دارد. در گل درمانی از این ماده برای درمان درد مفاصل و برای نرمی و لطافت پوست استفاده می‌شود.  

سقف مرجانی با قدمتی دیرینه

یکی از شگفتی‌های کاریز کیش همین سقف مرجانی است که پر از صدف و فسیل‌های قدیمی است. فسیل‌ها نشان‌دهنده این هستند که در گذشته این مکان بستر دریا بوده و پس از سال‌ها به این شکل در آمده است. تحقیقات انجام شده روی این فسیل‌ها بیانگر این موضوع است که قدمتی معادل ۲۷۰ تا ۵۷۰ میلیون سال دارند. درمیان این فسیل‌ها یک لاکپشت قدیمی متعلق به ۵۷۰میلیون سال قبل قرار دارد که دیدن آن از نزدیک برای خیلی‌ها جالب است.

آب شرب و تصفیه شده در شهر زیرزمینی کاریز کیش

شهر زیرزمینی کاریز کیش آب کاریز کیش از بارندگی‌هایی که در طول سال اتفاق میافتد، تأمین می‌شود. مرجانی بودن مسیر جریان آب باعث می‌شود خود به خود آب حاصل از بارندگی تصفیه شود و قابل خوردن باشد. در قرن پنجم و ششم هجری کشورهای حاشیه خلیج فارس از آب‌های این منطقه برای آشامیدن استفاده می‌کردند و برای آنان ارزشمند بوده است. کاریز کیش حدود ۱۵ کیلومتر طول دارد و در عمق ۱۴ متری زیرِ زمین ایجاد شده است. این کاریز حدود ۱۰۰۰۰ متر مربع وسعت دارد و از نظر طول رشته قنات و یا عمق چاه ها قابل مقایسه با قنات‌هاى دیگر در سایر نقاط ایران نیست‌. این ساختار تماشایی، بدون ابزارآلات پیشرفته و با وسایلی مانند تیشه و كلنگ احداث شده است و هنوز آثار این ابزار بر سقف مشاهده می شود. از ویژگی های منحصر به فرد این ساختار زیرزمینی می توان به مرجانی بودن، جریان آب شیرین، هوای خنک در زیرِ زمین و سقف مرجانی مملو از فسیل های با قدمت بسیار بالا اشاره کرد. همه این ویژگی ها باعث می شوند از کاریز کیش در زمره مهم ترین جاذبه های ایران و حتی جهان نام برده شود.

هوای خنک و مطبوع در اعماق زمین

یکی از جذابترین ویژگی‌های کاریز کیش برای گردشگران هوای خنک و مطبوعی است که در هر فصلی از سال در این شهر زیرزمینی جریان دارد. این موضوع هم باعث حال خوب گردشگران این مجموعه می‌شود و هم دمای آب در حالت متعادلی قرار می‌گیرد و برای آشامیدن مناسب است.

پایاب، جایی برای برداشتن آب

همان طور که در بالا توضیح دادیم پایاب مکانی است برای برداشتن آب با کوزه یا چیزی شبیه آن. در عکس زیر می‌بینید که جایی شبیه حوض وجود دارد که برای رسیدن به آن باید چندین پله از سطح زمین پایین بیایید تا به آن برسید.

بازار صنایع دستی

در این بازارچه که حال و هوای سنتی دارد، اثرهای هنری و صنایع دستی محدوده جنوب ایران به فروش می‌رسد. امکان حنا زدن با طرح‌های مختلف روی دست و بدن هم در این بازارچه وجود دارد. تفریحات گردشگری کیش

آتلیه عکاسی در شهر زیرزمینی کاریز کیش

قسمتی از شهر زیرزمینی کاریز کیش تحت عنوان عکاسخانه آماده خدمت رسانی به گردشگران عزیز است. می‌توانید با ثبت یک عکس خاطراتتان از سفر به کیش را برای همیشه ماندگار کنید.

آدرس شهر زیرزمینی کاریز کیش

جزیره کیش، بلوار میرمهنا، حدفاصل میدان المپیک و میدان فارور زمان بازدید: هر روز از ۹صبح تا ۱۰شب بهای بلیت ورودی: ۴۰هزار تومان